በአማራ ክልል በፋኖ ታጣቂ ኃይሎችና በመንግሥት የጸጥታ ኃይሎች መካከል የሚካሄደው ውጊያ መጠናከሩ ተገለጸ። በተለይም በምሥራቅ አማራና በደቡብ ወሎ አካባቢዎች የተመዘገቡ አዳዲስ ወታደራዊ እንቅስቃሴዎች፣ በኢትዮጵያ ያለው የደህንነት ሁኔታ አሁንም አሳሳቢ መሆኑን አመልክተዋል።
ክሪቲካል ትሬትስ ፕሮጀክት በጥቅምት 16 ባወጣው ግምገማ፣ የአማራ ፋኖ ብሔራዊ ንቅናቄ በምሥራቅ አማራ የሚያካሂደውን ወታደራዊ እንቅስቃሴ ማስፋፋቱን ጠቁሟል።
ዋዜማ ሬዲዮ በበኩሉ፣ የፋኖ ኃይሎች ከደብረ ብርሃን በስተሰሜን የምትገኘውን ወገሬ አካባቢ መቆጣጠራቸውን ዘግቧል። ዶይቸ ቬለም በመሀል ሳይንት፣ ጀማ፣ ወግዲና ቀላላ አካባቢዎች ከባድ ውጊያ መካሄዱን አስታውቋል።
የፋኖ ኃይሎች ተጨማሪ ከተሞችን መቆጣጠራቸውን ቢገልጹም፣ የተጠቀሱት የግዛት ቁጥጥር ለውጦች በገለልተኛ ምንጮች ሙሉ በሙሉ አልተረጋገጡም።
ይህ የውጊያ መስፋፋት የተከሰተው የፌዴራል መንግሥት በትግራይ ያካሄደውን ወታደራዊ ዘመቻ ተከትሎ በክልሉ ያለውን የጸጥታና የፖለቲካ ሁኔታ ለማረጋጋት በሚሞክርበት ወቅት ነው።
በትግራይ ዋና ዋና ከተሞች በፌዴራል ኃይሎች ቁጥጥር ሥር መግባታቸው ቢዘገብም፣ በተለያዩ አካባቢዎች የሚታየው የታጠቁ ኃይሎች ተቃውሞ ግጭቱ ሙሉ በሙሉ እንዳልተጠናቀቀ ያመለክታል።
በዚህ መካከል ከቀድሞው ጦርነት ጉዳት ገና ያላገገሙ የትግራይ ነዋሪዎች በድጋሚ ለመፈናቀል፣ ለጤና አገልግሎት መቋረጥና ለሌሎች ሰብአዊ ችግሮች እየተጋለጡ መሆኑ ተገልጿል።
በሌላ በኩል፣ በኢትዮጵያና በኤርትራ መካከል ያለው ዲፕሎማሲያዊ ውጥረት አሁንም መቀጠሉ ተጠቁሟል።
የኢትዮጵያ መንግሥት ኤርትራ በሰሜን ኢትዮጵያ በሚካሄደው ግጭት ወታደራዊ ተሳትፎ አላት በሚል ክስ ያቀረበ ሲሆን፣ የኤርትራ መንግሥት ደግሞ ክሱን አስተባብሏል። የተወሰኑ የወታደራዊ እንቅስቃሴ ዘገባዎች አሁንም አከራካሪ ናቸው።
የኤርትራ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዑስማን ሳልሕ በጥቅምት 15 ለውጭ ዲፕሎማቶች በሰጡት መግለጫ፣ የኢትዮጵያ አመራሮች ከቀይ ባሕርና ከአሰብ ወደብ ጋር በተያያዘ የሚያቀርቧቸው መግለጫዎች የኤርትራን ሉዓላዊነት የሚፈታተኑ ናቸው ሲሉ ከሰዋል።
የኢትዮጵያ የባሕር መዳረሻ ጉዳይ በሰላማዊ ድርድርና በሁለቱ ሀገራት ስምምነት ሊፈታ የሚገባ ጉዳይ ሲሆን፣ የሌላ ሀገርን ሉዓላዊነት በኃይል መጣስ በዓለም አቀፍ ሕግ የተከለከለ ነው።
የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ጸሐፊ ማርኮ ሩቢዮና የብሪታንያ መንግሥትም ውጥረቱ እንዲረግብ፣ የሀገራት ድንበሮች እንዲከበሩና ግጭቶች በውይይት እንዲፈቱ ጥሪ አቅርበዋል።
በአጠቃላይ፣ በአማራ የፋኖ ወታደራዊ እንቅስቃሴ መጠናከር፣ በትግራይ ያልተፈታው የፖለቲካና የጸጥታ ቀውስ እንዲሁም ከኤርትራ ጋር ያለው ውጥረት፣ የኢትዮጵያ የደህንነት ሁኔታ ውስብስብ መሆኑን ያሳያሉ።
ታዛቢዎች የውጊያዎቹ መቀጠል በሲቪል ሕዝብ ላይ ተጨማሪ ጉዳት እንዳያስከትልና ግጭቱ ወደ ጎረቤት ሀገራት እንዳይስፋፋ፣ የፖለቲካ ውይይትና የዲፕሎማሲ ጥረቶች እንዲጠናከሩ ያስፈልጋል ብለዋል።
